ตำนานพระยากง - พระยาพาน

ตำนาน

ตำนานพระยากง - พระยาพาน ในอดีตกาล เมืองนครชัยศรีมีพระยากงเป็นกษัตริย์ปกครอง เมืองนี้มีคำทำนายว่า "ลูกชายของพระยากงจะเป็นผู้มาล้างบัลลังก์ของพระองค์" เมื่อพระมเหสีให้กำเนิดบุตรชาย พระยากงจึงสั่งให้นำเด็กไปฆ่าเพื่อป้องกันภัยแก่ตน แต่ข้าราชบริพารเกิดความสงสาร จึงนำเด็กไปฝากเลี้ยงไว้กับหญิงชราคนหนึ่ง เด็กคนนี้ได้รับการเลี้ยงดูจนเติบโตขึ้น และได้รับชื่อว่า "พาน" เมื่อพระยาพานเติบโตขึ้นก็มีความเฉลียวฉลาดและกล้าหาญ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นขุนนางในเมืองอื่นโดยที่พระยากงไม่รู้ว่าเป็นลูกของตน ต่อมาพระยาพานได้ยกทัพมาตีเมืองนครชัยศรี และสามารถยึดเมืองได้ เมื่อทราบความจริงว่าพระยากงคือบิดาของตนเอง พระยาพานก็เสียใจอย่างมาก แต่ได้กระทำไปแล้ว จึงต้องการล้างบาปและสร้างสิ่งที่ยิ่งใหญ่เพื่อเป็นกุศลให้กับบิดา

การสร้างพระปฐมเจดีย์

พระปฐมเจดีย์ สร้างพระปฐมเจดีย์

การสร้างพระปฐมเจดีย์ พระยาพานจึงตัดสินใจสร้างเจดีย์ขนาดใหญ่เพื่อเป็นการไถ่โทษและเป็นพุทธบูชา โดยเลือกสถานที่ที่เชื่อว่าเป็นจุดศูนย์กลางของเมืองนครชัยศรี ซึ่งต่อมาพระเจดีย์องค์นี้ก็คือ พระปฐมเจดีย์ ที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน ตำนานนี้สะท้อนแนวคิดเกี่ยวกับ เวรกรรมและการล้างบาป ตามความเชื่อของชาวพุทธ

ตำนานกับประวัติศาสตร์ แม้เรื่องราวของ พระยากง-พระยาพาน จะเป็นเพียงตำนาน แต่การสร้างพระปฐมเจดีย์นั้นมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ว่าเกิดขึ้นในสมัยอาณาจักรทวารวดี (พุทธศตวรรษที่ 11-16) และได้รับการบูรณะครั้งสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 4